Tedavi
Tedavi Seçenekleri
Diz kireçlenmesinde amaç ağrıyı azaltmak, eklem hareketini korumak ve günlük yaşam kalitesini yükseltmektir. Size en uygun yolu hekiminizle birlikte belirleyin.
Genel bakış
Tedavi basamakları
Tedavi genellikle en az müdahaleci yöntemlerle başlar ve gerektiğinde bir sonraki basamağa geçilir. Çoğu zaman birkaç yöntem birlikte uygulanır.
Egzersiz ve fizyoterapi
Uyluk ve kalça kaslarını güçlendirmek dize binen yükü azaltır. Düzenli ve doğru egzersiz, tüm tedavi basamaklarının temelidir.
Kilo yönetimi
Fazla kilolu kişilerde vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5–10 oranında azaltılması bile ağrı ve hareket kabiliyetinde anlamlı iyileşme sağlayabilir.
Ağrı ve iltihap ilaçları
Parasetamol veya steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar (ağızdan ya da cilde uygulanan jel formunda) hekim önerisiyle kullanılabilir.
Destekleyici yöntemler
Sıcak-soğuk uygulama, dizlik veya baston gibi yardımcılar ve uygun ayakkabı seçimi günlük yaşamı kolaylaştırabilir.
Eklem içi enjeksiyonlar
Diğer yöntemlerle yeterli rahatlama sağlanamadığında hekim, ilacı doğrudan eklemin içine uygulayabilir.
Cerrahi
İleri evrede ve diğer tedavilere yanıt alınamadığında, kısmi veya total diz protezi gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Eklem içi enjeksiyonlar
Eklem içi enjeksiyon nedir?
Eklem içi enjeksiyon, tedavi edici maddenin ince bir iğneyle doğrudan diz ekleminin içine verilmesidir. Böylece madde, etki etmesi istenen bölgeye ulaşır. Uygulama hekim tarafından steril koşullarda yapılır; bazı durumlarda iğnenin doğru yere ulaşması için ultrason rehberliği kullanılabilir.
Diz kireçlenmesinde en sık kullanılan eklem içi tedaviler hyaluronik asit, kortikosteroid ve bu ikisinin kombinasyonudur. Hangi seçeneğin, kaç kez ve ne aralıklarla uygulanacağına hekiminiz karar verir.
Hyaluronik asit (viskosuplementasyon)
Hyaluronik asit, sağlıklı eklem sıvısına kayganlığını ve yoğun kıvamını veren doğal bir moleküldür. Kireçlenmiş dizde miktarı ve kalitesi azalır.
Eklem içine uygulanan hyaluronik asit, eklem sıvısının yağlayıcı ve darbe emici özelliğini desteklemeyi amaçlar. Ürüne göre tek enjeksiyon ya da haftalık aralarla birkaç enjeksiyon şeklinde uygulanır. Etkinin başlaması birkaç hafta sürebilir; etki süresi kişiden kişiye değişir.
Kortikosteroid
Kortikosteroidler güçlü iltihap giderici ilaçlardır. Özellikle dizde şişlik ve sıvı birikimiyle seyreden, ağrının belirgin olduğu atak dönemlerinde tercih edilebilir.
Etkileri genellikle birkaç gün içinde başlar, ancak süreleri sınırlı olabilir. Aynı ekleme sık aralıklarla tekrarlanması önerilmez; uygulama sıklığını hekiminiz belirler.
Kombine tedaviler
Bazı ürünler hyaluronik asit ile bir kortikosteroidi tek bir enjeksiyonda bir araya getirir. Amaç, kortikosteroidin daha hızlı başlayan etkisiyle hyaluronik asidin eklem sıvısını destekleyici etkisini birleştirmektir.
Bu seçeneğin size uygun olup olmadığını, sağlık durumunuzu bilen hekiminiz değerlendirir.
Eklem içi tedaviler dışında trombositten zengin plazma (PRP) gibi başka uygulamalar da gündeme gelebilir. Her tedavinin bilimsel kanıt düzeyi, uygunluğu ve olası riskleri farklıdır; kararı mutlaka hekiminizle birlikte verin.
Uygulama
Enjeksiyon günü sizi neler bekliyor?
Muayene ve bilgilendirme
Hekiminiz dizinizi muayene eder, kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve kan sulandırıcı kullanıp kullanmadığınızı sorar.
Hazırlık
Diz uygun pozisyona getirilir, cilt antiseptik bir solüsyonla temizlenir. Gerekirse bölge uyuşturulur.
Enjeksiyon
Hekim ince bir iğneyle eklem içine girer. Dizde fazla sıvı varsa önce bu sıvı boşaltılabilir. İşlem genellikle birkaç dakika sürer.
Sonrası
Uygulama yeri bir bantla kapatılır. Kısa bir gözlemin ardından genellikle aynı gün günlük yaşamınıza dönebilirsiniz.
Enjeksiyondan sonra
- İlk 24–48 saat koşu, uzun yürüyüş, ağır kaldırma ve dizi zorlayan sporlardan kaçının.
- Uygulama yerinde hafif ağrı, sıcaklık veya şişlik olabilir; birkaç gün içinde geçmesi beklenir. Hekiminiz önerirse soğuk uygulama yapabilirsiniz.
- Önerilen egzersiz programınıza hekiminizin onayıyla kademeli olarak dönün.
- Birden fazla enjeksiyonluk tedavilerde randevu tarihlerinizi aksatmayın.
Hemen hekime başvurun
Enjeksiyondan sonraki günlerde giderek artan ağrı, belirgin şişlik, kızarıklık, dizde ısı artışı veya ateş gelişirse vakit kaybetmeden hekiminize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Bu belirtiler nadir de olsa eklem içi enfeksiyonun işareti olabilir.
Eklemde veya enjeksiyon yapılacak bölgenin cildinde enfeksiyon varsa, kullanılacak ürünün içeriğine karşı alerjiniz bulunuyorsa eklem içi enjeksiyon uygulanmaz. Hamilelik, emzirme, diyabet ve kan sulandırıcı kullanımı gibi durumları mutlaka hekiminize bildirin.
Size uygun tedaviyi hekiminizle belirleyin
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir. Tedavi seçimi; yakınmalarınıza, muayene bulgularınıza, görüntüleme sonuçlarınıza ve genel sağlık durumunuza göre hekiminiz tarafından yapılır.